अधिकोश ( बँक ) कर्मचाऱ्यांचा छळ ! ( कर्मचाऱ्यांच्या नजरेतून !! )

माझ्या एका मित्राची चार अधिकोशांत नऊ खाती आहेत. एक राष्ट्रीयीकृत, एक सहकारी, एक खाजगी भारतीय आणि एक खाजगी परदेशी अधिकोष आहे. त्याला पाच लाख रुपयांची मुदत ठेव ठेवायची होती. मी त्याला सल्ला दिला की प्रथम प्रत्येक अधिकोशात मुदत ठेवीच्या मराठी अर्जाची मागणी कर . असे अर्ज यातील एकही अधिकोशात उपलब्ध नव्हते म्हणून त्याने लेखी मागणी केली. अतिशय चिडचिड करून अखेर तीन अधिकोशांनी मराठी अर्ज उपलब्ध केले. परदेशी खाजगी अधिकोशाने असा अर्ज उपलब्ध केला नाही म्हणूनतेथील खातेच त्याने बंद करून टाकले.

राष्ट्रीयीकृत अधिकोशात त्याने १००० रुपयांच्या ३०० ठेवी ठेवल्या. आणि इतर दोन अधिकोशांत प्रत्येकी १००० रुपयांच्या प्रत्येकी १०० ठेवी ठेवल्या. या सर्व ठेवींच्या पावत्या देताना मात्र संबंधित कर्मचाऱ्यांची ' लय भारी ' चिडचिड झाली.

चिडचिडीचे कारण अगदी साधे होते. माझ्या मित्राने मुदत ठेवीची पावती मराठी भाषेतून आणि मराठी अंकासह देण्याची लेखी मागणी आणि मुदत ठेव पावती मराठीतून देण्याचे बंधन त्या असल्याचे भारतीय मध्यवर्ती अधिकोश ( रिजर्व बँक ) परिपत्रक [DBOD. No. Leg.BC.75/09.07.005/2008-09 dated 3/11/2008 ] संबंधित बँक अधिकार्यांना दाखवले. सध्या मुदत ठेव पावत्या संगणकावरून थेट छापल्या जातात पण बहुतेक अधिकोशातील संगणक मात्र अडाणी, अशिक्षित असून त्या संगणकांना मराठीतून पावत्या छापण्याची आज्ञा व प्रशिक्षण देण्यात आलेले नाही.

झाले, संगणक अडाणी, अशिक्षित असल्याने मराठी लिहिता वाचता येणारे कर्मचारी शोधून त्यांना या पावत्या मराठीतून हाताने लिहून देण्याचा आदेश देण्यात आला. इतक्या पावत्या पूर्णपणे मराठीतून सुवाच्य अक्षरांत लिहिताना कर्मचाऱ्यांची चिडचिड झाली आणि त्यांना तो छळ वाटला.

गेली साठ वर्षे मराठीचा छळ करणाऱ्या अधिकोशांचे आणि कर्मचाऱ्यांचे मराठीने उट्टे काढले.

मला ही युक्ती सुचली आणि फारच परिणामकारक ठरली आहे. माझ्या मुदत ठेवी यापुढे प्रत्येकी १०० रुपयांच्या असतील आणि मोठ्या रकमेच्या मुदत ठेवी ठेवणे शक्य असताना देखील मी मुद्दाम त्यांची वाटणी १०० रु. च्या ठेवीत करण्याची मी काळजी घेणार आहे.

मराठी मनाचा निर्धार !

जिथे मराठीत कारभार !!

तिथेच करू व्यवहार !!!

- अनिल गोरे, मराठीकाका